જીવાણુઓના જુદા જુદા પ્રકારો શું છે?

જીવાણુઓ, અથવા રોગ પેદા કરનાર એજન્ટો, અમે જે રીતે જીવીએ છીએ તે વિશ્વમાં વિપુલ છે. આ સૂક્ષ્મજીવ વિવિધ સ્વરૂપોમાં આવી શકે છે. જો કે, તેઓ પ્રકાર અને માળખામાં વૈવિધ્યતા હોય તેટલું અલગ હોય છે, રોગકારક જીવાણુઓની એક વસ્તુ સામાન્ય છે: રોગ થવા માટે, તેઓએ હોસ્ટની સફળતાપૂર્વક આક્રમણ કરવું જોઈએ. વાયુ, સેક્સ, રક્ત અને અન્ય શારીરિક પ્રવાહી દ્વારા અથવા ફેકલ-મૌખિક માર્ગ દ્વારા, સહિત વિવિધ માર્ગોમાં પેથોજન્સ ફેલાય છે.

જીવાણુઓના પ્રકાર

ખાસ કરીને, પેથોજેન્સ નીચે આપેલા ચાર કેટેગરીમાંથી એકમાં આવે છે:

વાઈરસ: આ માઇક્રોસ્કોપિક ચેપી તત્વોને જીવંત યજમાનની નકલ કરવા અને ઉગાડવાની જરૂર છે. વાઈરસ માનવ શરીરમાં પ્રવેશીને અને તે કોશિકા પર આક્રમણ કરે છે જ્યાં તેઓ પોતાની નકલ કરે છે અને પછી બીજા કોશિકાઓમાં ફેલાય છે. વાઇરસના ઉદાહરણોમાં સામાન્ય ઠંડી અને પેટની ફલૂથી હ્યુમન ઇમ્યુનોડિફેન્સીસી વાયરસ (એચઆઇવી) અને હીપેટાઇટિસ સી જેવી હળવા બીમારીઓનો સમાવેશ થાય છે.

બેક્ટેરિયા: જ્યારે ઘણા બેક્ટેરિયા રોગનું કારણ આપતા નથી અને તેથી રોગકારક જીવાણુઓ નથી, તેમાંના કેટલાક માઇક્રોસ્કોપિક સજીવો, જે સામાન્ય રીતે સળિયા, ચક્ર, અથવા ગોળા તરીકે આકારમાં દેખાય છે. બેક્ટેરિયા સામાન્ય રીતે વાયરસ કરતાં કદમાં મોટા હોય છે, અને વાયરસના કારણે રોગપ્રતિકારક તંત્ર નબળી પડી જાય પછી લોકો બેક્ટેરિયા ચેપને વધુ સંવેદનશીલ હોય છે. બેક્ટેરિયલ ચેપના ઉદાહરણોમાં સ્ટ્રેપ ગળા, મેનિન્જીટીસ અને ખોરાકની ઝેરનો સમાવેશ થાય છે.

ફુગી : આથો, ઘાટ, અને મશરૂમ્સ તમામ પ્રકારનાં ફૂગ છે જે મનુષ્યમાં રોગ પેદા કરી શકે છે.

ફુગી એ યુકેરીયોટ્સ છે, જેનો અર્થ થાય છે કે તેમની કોશિકાઓમાં અન્ય ઘટકો છે જે પટલમાં આવેલા છે. આનો અર્થ એ થાય છે કે તેને મારવા માટે કઠિન છે અને ઉપલબ્ધ સૌથી વધુ દવાઓ, ઉદાહરણ તરીકે, એન્ટીબાયોટીક્સ કરતાં ઓછી અસરકારક છે, જ્યારે તેમને લેતા વ્યક્તિને વધુ આડઅસરો પણ થાય છે.

ફંગલ ચેપના ઉદાહરણોમાં દાણા, હિસ્ટોપ્લેઝમિસ અને યોનિમાર્ગ યીસ્ટના ચેપનો સમાવેશ થાય છે.

પરોપજીવી : આ સજીવો યજમાનમાં વસે છે અને તે યજમાનમાંથી તેની ઊર્જા (ખોરાક) મેળવે છે, ઘણી વખત પ્રક્રિયામાં બીમારી ઊભી કરે છે. માનવીય રોગોના કારણે થતા ત્રણ મુખ્ય પ્રકાર પરોપજીવીઓ પ્રોટોઝોઆ, હેલમિન્થ્સ અને એક્ટોપારાસાઇટસ છે. માનવ બીમારીના કારણે પરોપજીવીના ઉદાહરણોમાં ટેપવર્મ (જે પાચન બિમારીનું કારણ બને છે), બગાઇ (જે લીમ રોગનું કારણ બને છે), અને પ્લાઝોડિયમ (જે મેલેરિયાનું કારણ બને છે) છે.

જીવાણુઓ સામે બચાવ

આધુનિક દિવસની દવાઓમાં રસી, એન્ટિબાયોટિક્સ અને ફંગસીડ્સ જેવા જીવાણુઓનો સામનો કરવા માટે ઘણી રીતો છે, પરંતુ માનવીય શરીર રોગકારક જીવાણુઓ અને તેઓ જે બીમારીઓનું કારણ બને છે તે સામે રક્ષણ આપવા માટે ઘણા પદ્ધતિથી સજ્જ છે. દાખલા તરીકે, રોગપ્રતિકારક તંત્ર અને વિવિધ પ્રકારનાં કોશિકાઓ તે પેદા કરે છે (લ્યુકોસાયટ્સ, ન્યુટ્રોફિલ્સ, અને એન્ટિબોડીઝ) જે પેથોજન્સથી લડવા માટે સક્ષમ છે. વધુમાં, બીમારી જેવી કેટલીક છીંકો અને ઉધરસ જેવા સંકેતો ખરેખર શરીરના શરીરમાંથી જીવાણુઓને બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ છે.

હકીકતમાં, તાવ, જ્યારે બીમારીના લક્ષણ તરીકે વિચારવામાં આવે છે, વાસ્તવમાં અમુક જીવાણુઓ દ્વારા તેના સ્તરનું તાપમાન ઉંચુ કરવા માટે શરીરનું રીત છે. તે એક પ્રતિક્રિયાત્મક બચાવ કાર્યપ્રણાલી છે જે જીવાણુઓને મારવા અને આરોગ્યને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

> સોર્સ:

> આલ્બર્ટ્સ બી; જ્હોન્સન એ; લેવિસ જે; એટ અલ (2002). "પેથોજેન્સનો પરિચય" મોલેક્યુલર બાયોલોજી ઓફ ધ સેલ (4 થી આવૃત્તિ.) ગારલેન્ડ સાયન્સ